Gezi Rehberi

Kara Kutu Nedir? Uçaktaki Esrarengiz Kara Kutu

Uçaklardaki kara kutu
Kara Kutu Nedir?
945görüntüleme

Kara kutu uçak kazalarında kazanın sebebini belirlemek ve kazanın bir simülasyonunu oluşturmada çok yardımcı olan bir sistemdir. Kara kutu sistemini oluşturan iki önemli bileşen vardır: CVR (Kokpit Ses Kaydedici) ve FDR (Seyir Kaydedicisi). CVR olası bir kazada incelenmek üzere uçuş kabinindeki tüm konuşmaları kaydeden bir cihazdır. Pilotların başlığındaki hoparlör ve mikrofonuyla uçuş kabinindeki tüm ses de bu cihazla kaydedilir.

Kara kutular kullanıldıkları uçaklara göre farklılıklar gösterirler. En detaylı kayıt büyük yolcu uçaklarında yapılır. Küçük bir uçakta kaydedilebilecek parametre sayısı ve çözünürlükleri uçağın kullanıcı sınıfına göre değişir. İki kişilik akrobasi uçağında kaydedilebilecek veriler 15-20 arasında değişir. Büyük uçaklarda ise 88 temel parametre vardır. Bu parametrelerin türetilmesiyle bir uçakta toplam kaydedilebilecek bilgi belli olur.

Kara Kutunun Büyük Sırrı

Yolcu uçaklarında bu kriter sayısı 250‘ye yaklaşabilir. bu veriler bir kaza olması sonucu incelenir ve kazanın nedeni bulunur. Örneğin, pilotun motor gücünü artırdığı güç kolunun herhangi bir andaki değeri, motor gücü değeriyle eşit değilse güç kolu ve motor bağlantısı kopmuştur diye yorumlanabilir. Bu bilgiler kokpit ses kayıtlarıyla kıyaslanarak emin olunur. Şayet arıza fark edilmişse pilot bunu yere bildirmeye çalışacak, bu konuşmalar da kara kutuya kaydedilecektir.

Uçaklardaki Karakutu

Bu kayıtlar sadece kaza durumunda değil, aynı zaman da bir öğrenci pilotun uçuş performansını değerlendirmede de incelenebilir.

Kara kutunun kullanım izni almadan evvel geçtiği bazı dayanıklılık testleri vardır. Bu testlerden geçmeyen bir kara kutunun bir uçağa takılmasına izin verilmez. Aşağıda bir kara kutunun sağlamlığına karar verilmesinde etkili olan şartlar bulunmaktadır.

  1. Kara kutu üç eksende aynı anda 1000 g.lık yarı dalga sinüs biçimli çarpmaya dayanıklı olmalıdır.
  2. Kara kutu en zayıf olduğu eksende 6,5 mili saniye boyunca 1700 g. lık yarı dalga sinüs biçimli çarpmaya dayanıklı olmalıdır.
  3. Kara kutu 0. 13 cm.lik bir alanda 250 kg.lık ani bir baskıya dayanabilir.
  4. 45,72 cm. derinliğinde kumun altında çalışabilir.
  5. 1100 derece santigrat sıcaklıkta yarım saat çalışabilir.
  6. 3 m. derinliğinde suyun içerisinde 30 gün çalışabilir.

Bazen CVR cihazı kalın muhafazasına rağmen zarar getirmekte veya yeri belirlenemeyen okyanus derinliklerinde kaybolabilmektedir. Bu tür durumlara karşı düşüşün kinetik enerjisiyle devreye giren kara kutular kendilerini uçaktan ayırabilmekte, ayrıca radyo ve sonar ile donatılmış olanlar konumlarını bildirebilmektedir. FDR cihazı ise bazı uçuş performans değerlerini kaydetmektedir. FDR sadece kazalarda değil, uçuş güvenliğini arttırıcı çalışmalar içinde veri sağlamaktadır. Portakal renginde boyanan bu kutu uçağın arka tarafında yer alır.

2 Yorumlar

Yanıt bırak

Gezibudur

Gezibudur

Blogger
1992 İstanbul doğumlu Yazar, Turizmci, Gezgin; Erhan Taşdemir yıllar süren deneyimlerini ve maceralarını Gezibudur okuyucuları ile paylaşmaktadır.